Wat lees jij bij een grens: end of enjoy?

Misschien herken je dit wel.

Je wilt iets graag, maar het kan niet.
En voor je het goed en wel beseft, denk je al: laat ook maar.

Geen gedoe en niemand tot last zijn.
Je schikt je en past je aan. Je maakt er zelf wel weer iets van.

Veel vrouwen die omgaan met grenzen ingewikkeld vinden, kennen deze gedachtestroom. Niet uit zwakheid, vaak juist omdat ze krachtig zijn. Ze zijn gewend om rekening te houden met anderen, snel te schakelen en meteen door te gaan met de drukte van alledag.

Laatst gebeurde er iets kleins en ik vond het tegelijkertijd groots.

Mijn zusje en ik zitten in een lunchroom in Stellenbosch, Zuid-Afrika. Als ik de menukaart zie, weet meteen wat ik wil: tomatensoep. Een aangename opwarmer na dagenlang ongewenste regen en kou. Het water loopt mij bij voorbaat al in de mond.

Ik bestel de soep. De serveerster glimlacht vriendelijk, maar geeft aan dat de soep helaas op is.

Dat is een duidelijke grens.

Ik werp nog een blik op de kaart, maar denk al snel: ach, laat maar. Ik heb nu eigenlijk nergens anders zin in. Een warme cappuccino is ook prima. Mijn zusje bestelt wel iets en ik laat het los.

En dan gebeurt het.

Even later komen de vrouwen van de lunchroom tóch aanlopen met een warme kom tomatensoep. Stralend. Alsof ze er zelf plezier in hebben dat ze nog het laatste restje voor me hebben kunnen regelen.

 

Wat lees jij als je een grens tegenkomt?

Op mijn tomatensoep staat met room een woord geschreven. Of eigenlijk twee.

Je kunt lezen:
end, met een streep eronder
of
enjoy (geniet)

En precies daar blijft mijn aandacht hangen.

Wat ‘lees’ jij als je een grens tegenkomt?

Dat is voor mij de vraag naar aanleiding van dit voorval.

Lees jij vooral end?
Klaar, afgelopen, het houdt op.

Of kan er ook enjoy (ont)staan?
Doordat je open blijft staan en de grens ontvangt en omarmt zoals die is.

Ik denk dat veel vrouwen hier iets in herkennen.

Je partner heeft jullie afspraak eenzijdig afgezegd.
Een collega heeft je geen ruimte.
Je (volwassen) kind vraagt iets op een moment dat jij leeg bent.
Iets loopt anders dan jij had gehoopt.

Vaak schiet er dan razendsnel een oud patroon aan.

Ik pas me wel weer aan.
Laat ook maar.
Ik vraag het niet meer.
Ik los het zelf wel op.

Aan de buitenkant lijkt dat soepel, maar vanbinnen gebeurt er vaak meer.

Snel slikken of jezelf stilletjes terugtrekken.
Je teleurstelling parkeren en de verbinding minder voelen stromen.

 

Grenzen gaan ook over ontvangen

Bij grenzen denken we vaak aan duidelijk zijn, uitspreken of afbakenen.

Voor mij gaat het óók hierover: kun jij een grens van een ander ontvangen zonder direct te verkrampen of de stress te schieten?

Kun jij een nee horen zonder dat je jezelf meteen kleiner maakt?
Kun jij die aangegeven grens laten bestaan, zonder duwen, zonder jezelf af te sluiten?

In die lunchroom gebeurde dat.

Er was een grens: de soep was op.
Ik ontving die grens door acceptatie. En daardoor bleef het contact bestaan.

Misschien was dát wel de ruimte waarin iets extra’s kon ontstaan.
Er was geen verplichting.
Geen klant-is-koning-spel.
Wel vriendelijkheid, naast gastvrijheid.
En een klein gebaar dat ineens groot voelt.

 

Geven en nemen in beweging

In systemisch werk is de balans tussen geven en nemen een belangrijke wetmatigheid. Wanneer geven en nemen beiden vrij kunnen stromen, blijft de relatie levend.

Dat zie je in families en in vriendschappen.
Op het werk.
En soms gewoon in een lunchroom.

De vrouwen gaven mij eerst helderheid door een grens aan te geven.
Daarna gaven ze toch iets extra’s.

Ik nam eerst de grens aan. Daarna ontving ik hun gebaar met plezier en dankbaarheid.

Dat raakt me, omdat het zo eenvoudig is.

Er was geen trekken aan één kant.
Er was geen pleasen aan de andere kant.
Er was iets veel mooiers: wederkerigheid.

Voor mij is dát verbinding.
Dat je de werkelijkheid kunt ontvangen zoals die is en dat er dan soms verrassend veel menselijkheid vrijkomt.

 

Ubuntu: grens en menselijkheid samen

Misschien raakt dit moment me ook daarom zo.

Ubuntu wordt vaak omschreven als een manier van leven waarin menselijkheid, empathie en relatie centraal staan. Brand South Africa beschrijft Ubuntu als iets dat groeit in contact met anderen en draait om empathie en relatieopbouw. South African Tourism verbindt daar warmte, gastvrijheid en de spirit van Ubuntu aan. (Brand South Africa)

Ik ga daar voorzichtig mee op. Natuurlijk zegt zo’n ervaring weinig over het land als geheel. Tegelijk voelt deze ontmoeting voor mij wel als een voorbeeld van die geest: grenzen en hartelijkheid naast elkaar.

En ja, ik denk dat wij daar als Nederlandse vrouwen iets mee kunnen. Niet door een cultuur te kopiëren. Wel door onszelf deze vraag te stellen:

Kan ik met een open hart mijn grens duidelijk aangeven?
Word ik dan serieus genomen?
Kan ik ontvangen wat er is, zonder meteen te verharden of me terug te trekken?
Kunnen geven en nemen een gelijkwaardige plek innemen?

Dat is hoe ik Ubuntu hieruit meeneem: als een uitnodiging tot bovenal menselijkheid in contact.

End of enjoy?

Sinds die tijd leeft die vraag in mij.

Als iets anders loopt dan ik wil, ervaar ik dan meteen end?
Of is er ruimte om ook enjoy te zien?

Niet als zoet sausje, maar als een volwassen beweging.
Eerst erkennen wat er is. Dan ervaren wat er binnen die grens nog mogelijk is.

Misschien is dat vandaag ook een mooie vraag voor jou:

Waar trek jij je snel terug zodra je een grens ontmoet?
Laat jij teleurstelling sneller los dan je verlangen?
En waar zou jij met iets meer rust kunnen ontvangen wat er is, zodat geven en nemen weer in beweging komen?

Wil je jouw grens onderzoeken?

Soms zie je dit soort patronen pas goed wanneer je ze niet alleen begrijpt, maar ook ervaart.

In een opstelling wordt vaak snel zichtbaar:
waar jij je te snel aanpast,
waar je moeite hebt met ontvangen,
waar je trekt aan wat er niet is
en waar jouw grens meer rust en stevigheid mag krijgen.

Loop jij vaker vast in geven, slikken, aanpassen of onduidelijkheid rond grenzen? Neem contact met me op. In een opstelling wordt verrassend snel zichtbaar wat er onder de oppervlakte meespeelt, zodat jij met meer rust, regie en verbinding jouw plek kunt innemen.